ريموندو مارتين آثار متعددي دربارهٴ الهيات و مدافعات ديني نوشت1؟
خنجر دين را به هر دو زبان عبري و لاتيني تأليف كرد. بسياري از قطعات آن شبيه قطعاتي از رد امم ضاله تأليف قديس توما است. به قول ميگوئل آسين، قديس توما از معلومات عربي ريموندو و به همان ترتيب از معلومات يوناني ويلهلم موربكي استفاده كرده است؛ برعكس، به عقيدهٴ ماندونه، ريموندو مارتين از قديس توما بهره برده است. يك واژهنامهٴ لاتيني به عربي به ريموندو منسوب است.
پدرو پاسكال2
در 1227، در بلنسبيه زاده شد، والدينش از اسرا يا مُضارَبَه بودند؛ معلم پسرشاه آراگون، هنگامي هم كه اسقف اعظم شد او را تا طليطله همراهي كرد؛ عضو فرقهٴ رحمتيان؛ در زمان پاپي نيكولاس چهارم (1288 ـ 1292) به رم، و سپس به پاريس رفت؛ اسقف جَيّان در 1296؛ در 1297، به دست مسلمانان غرناطه زنداني شد؛ در 1300 به شهادت رسيد.
در مورد زبان عربي و دين اسلام، به ويژه قرآن و حديث، اطلاعات عميقي داشت. در اثناي اسارتش، ردي بر اسلام3 به زبان اسپانيايي نوشت. با عقايد مسلمانان دربارهٴ آخرت و روايات و داستانهاي اِسْراء و معراج، كه الگوي كمدي الٰهي بوده است، كاملاً آشنايي داشت؛ و ممكن است يكي از كساني باشد كه چنين روايتهايي از طريق او به دست دانته رسيده است.
آرنولد ويلانووايي4
در حدود 1234 ـ 1250، در نزديكي بلنسيه زاده شد؛ در ناپل به تحصيل پزشكي پرداخت؛ سفرهاي زيادي كرد؛ در پاريس، مونپليه، بارسلون، رم و غيره برآمد؛ در 1311، هنگام عزيمت از ناپل به جنوا در دريا فوت كرد؛ در جنوا به خاك سپرده شد.
پزشك، كيمياگر، اخترگو، سياستمدار، مصلح اجتماعي، خيالپرداز كاتالونيايي، مترجم آثار طبي عربي به لاتيني؛ كه از زبانهاي يوناني و عبري هم اطلاعاتي داشت. از خارقالعادهترين شخصيتهاي قرون وسطا. ارزش علوم طبيعي را دريافت و اعلام كرد كه بايد به آموزش و پرورش اهميت بيشتري داد. درك مختصري از عقايد تجربي داشت، و گاه عقايدي در رد سحر و